Onderstaand wordt meer informatie gegeven over PrEP, de werking ervan en de verkrijgbaarheid in België.

Wat is PrEP?


PrEP staat voor pre-exposure prophylaxis. Het is een preventiemiddel dat gebruik maakt van antiretrovirale middelen om de kans op een hiv-besmetting te verkleinen bij hiv-negatieve personen. PrEP is best te plaatsen binnen een hiv combinatiepreventie-strategie die bestaat uit zowel medische maatregelen, als gedragsmatige (vb. condoomgebruik).
PrEP kan gebruikt worden op verschillende wijzen: vaginale gel, ring, rectale gel of oraal. Enkel de pil ‘Truvada’ is momenteel goedgekeurd voor oraal gebruik door de US Food and Drug Administration. De pil bestaat uit een combinatie van twee verschillende hiv-remmers (Emtricitabine en Tenofovir). Deze PrEP-pil wordt veelal gekozen omdat de effectiviteit ervan duidelijk werd aangetoond in klinische studies. Bovendien zijn er weinig bijwerkingen en weinig problemen met resistentie (dat een hiv-virus zich zo zou ontwikkelen dat bepaalde hiv-remmers niet meer effectief zouden zijn). Ook kunnen hoge concentraties van het middel bereikt worden in de genitaliën en het rectum en Truvada blijft relatief lang in het lichaam, wat dit middel zeer effectief maakt.

Hoe werkt PrEP?


Wanneer het hiv-virus het lichaam binnendringt, heeft het bepaalde lichaamscellen nodig om zich te vermenigvuldigen. PrEP voorkomt dat het virus die lichaamscellen kan binnendringen en zich kan vermenigvuldigen. Dit voorkomt dat hiv zich zou nestelen in het lichaam.

Werkt PrEP altijd?


Onderzoek heeft aangetoond dat PrEP goed werkt bij mannen en transgender personen die seks hebben met mannen (MSM). Opdat PrEP goed zou werken is therapietrouw evenwel belangrijk: men moet de pillen juist innemen en geen enkele dosis missen. Er wordt aangenomen dat PrEP even goed zou werken als een condoom.

Werkt PrEP ook tegen andere seksueel overdraagbare aandoeningen (soa’s)?


PrEP is enkel een middel om zich te beschermen tegen hiv, en niet tegen andere soa’s (vb. gonorroe, syfilis of hepatitis C).Daarom blijft het belangrijk om een condoom te gebruiken terwijl men PrEP gebruikt.

Wanneer men PrEP neemt kan men seks zonder condoom hebben, met iedereen?


PrEP biedt bescherming tegen hiv-infectie voor hiv-negatieve personen. Het is bedoeld om personen die regelmatig seks hebben zonder condoom, of seks hebben met meerdere partners waarvan de status hiv-positief is of onbekend beter te beschermen. PrEP heeft echter niet tot doel om mensen aan te moedigen om meer seks te hebben, minder condooms te gebruiken of met meer partners seks te hebben. Net omdat PrEP geen bescherming biedt tegen andere soa’s, moet men condooms blijven gebruiken.

Kan men nog hiv krijgen als men PrEP neemt?


Hoe goed PrEP tegen hiv beschermt, is sterk afhankelijk van het individuele gedrag van de gebruiker. Onderzoek heeft aangetoond dat naarmate de pillen correct ingenomen worden, de kans op hiv-infectie kleiner wordt. Zoals geen enkel preventiemiddel kan ook PrEP geen 100% bescherming bieden, en dus is het aangeraden daarnaast ook condooms te gebruiken.

Hoe neemt men de PrEP-pil?


Doorgaans bestaan er twee regimes om deze pillen te nemen: dagelijks en periodiek. Bij dagelijkse PrEP is het de bedoeling dat men elke dag een pil neemt. Bij periodieke PrEP dient men een dubbele dosis PrEP (twee pillen) te nemen tussen 2-24u voor men seks heeft; na de seks moet men opnieuw twee aparte dosissen nemen op de twee opeenvolgende dagen.

Voor wie?


PrEP is enkel bedoeld voor hiv-negatieve personen die een hoog risico hebben op een hiv-infectie. PrEP kan bijvoorbeeld gebruikt worden door intraveneuze druggebruikers, personen (homo- of heteroseksueel) die veel wisselende partners hebben of regelmatig seksueel contact hebben zonder condoom. Het is daarbij wel belangrijk op te merken dat PrEP geen vervanging is van het condoom.

Bijwerkingen?


Zoals bij andere antiretrovirale middelen kan PrEP (Truvada) bijwerkingen geven op korte termijn, zoals misselijkheid, vermoeidheid, gastro-intestinale symptomen en hoofdpijn. Deze bijwerkingen komen doorgaans voor bij één op de tien personen in de eerste week van gebruik. Daarnaast is er voorzichtigheid geboden bij gebruik van PrEP bij personen met een verminderde nierfunctie of osteoporose.

Verkrijgbaar in België?


In de Verenigde Staten is deze medicatie reeds als preventiemiddel erkend door de overheid en wordt ze door sommige privé-ziekteverzekeraars terugbetaald. In Europa en België is PrEP (nog) niet erkend als preventiemiddel en daarom kan PrEP enkel in het kader van onderzoeksprojecten verkregen worden. Een uitzondering hierop is Frankrijk waar sinds 2016 PrEP ook beschikbaar is als preventief middel en volledig terugbetaalbaar.